Informujemy, iż ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników oraz do celów statystycznych i analizy ruchu. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, to będą one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przeglądarce internetowej możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies.

OK
Rejestracja pacjentów: 22 10 10 755
Przychodnia:     668 117 301

Choroby stawów u dzieci

Narząd ruchu jest arcydziełem natury i inżynierii biomechanicznej umożliwiającym lokomocję, synchronizację ruchów, lekkość i sprawność tak niezbędną rozwijającemu się organizmowi.

Każde zaburzenie tej szkieletowo-mięśniowej harmonii przejawia się bólem. Jest on pierwszym objawem (sygnałem alarmowym, "red flag" ) rozpoczynającego się patologicznego procesu w kościach, stawach czy tkankach miękkich.

Ból ostry, często wiązany z urazem, zmusza rodziców do szukania natychmiastowej pomocy medycznej. Natomiast bóle przewlekłe, zwłaszcza o niedużym nasileniu bywają wiązane z procesem wzrastania i tzw "bólami wzrostowymi". Należy jednak pamiętać, że "bóle wzrostowe" (ok. 4% dzieci), można rozpoznać po wykluczeniu zmian organicznych (zapalnych i niezapalnych) narządu ruchu.

Zapalne przyczyny bólów stawów u dzieci i młodzieży

  • Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (mizs)
    • Jest to najczęstsza przewlekła artropatia wieku rozwojowego. Cechuje ją różnorodność przebiegu i postaci klinicznych. Najliczniejsza, obejmująca prawie 70% przypadków jest grupa chorych na mizs z zajęciem niewielu stawów (1-4), około 10-20% to postać wielostawowa, a u 10-20% (postać układowa) ogólnoustrojowy proces zapalny może uszkadzać także narządy wewnętrzne (np. serce). Niezależnie jednak od postaci klinicznej, u części młodych pacjentów choroba późno rozpoznana i źle leczona może doprowadzić do utrwalonych przykurczów, zniekształceń i zesztywnień stawów, a nawet do zaburzeń rozwojowych z zahamowaniem wzrostu włącznie.
    • Na mizs może zachorować dziecko w każdym wieku, najczęściej jednak w okresie przedszkolnym (ok. 50% ogółu zachorowań). Wczesne rozpoznanie i zastosowanie kompleksowego leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego może zapobiec trwałemu kalectwu i niepełnosprawności.
  • Inne zapalne układowe choroby tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty rozsiany, zapalenie skórno-mięśniowe, twardzina , zapalenia naczyń z objawem Raynauda), rzadziej występujące u dzieci, mogą także rozpoczynać się uogólnionymi bólami stawów.
  • Zespoły "reumatyczne" towarzyszące zakażeniu: najczęściej paciorkowcowemu (zapalenia gardła , anginy, ogniska okołozębowe), infekcji pałeczkami jelitowymi (salmonelloza, yersinioza), cewki moczowej (chlamydia), wzw.
  • Borelioza - zapalenie stawów typu Lyme (po zakażeniu krętkiem Borrelia B. podczas ukłucia przez kleszcza).

Bóle kostno- stawowe towarzyszące niezapalnym dysfunkcjom narządu ruchu

  • Zaburzenia mineralizacji kośćca spowodowane niedoborami wapnia i Wit. D, a skutkujące u najmłodszych dzieci krzywicą, zaś u starszych dzieci i młodzieży osteomalacją lub osteoporozą. Wysokie tempo przebudowy, nieskuteczna mineralizacja osteoidu obniża wytrzymałość kości i zwiększa ryzyko złamań, w tym mikrozłamań beleczek kostnych. Wskazaniem do diagnostyki są powtarzające się złamania kończyn, przyjmowanie przez dziecko steroidów (np. w przebiegu astmy), leków przeciwdrgawkowych, rozpoznane zaburzenia wchłaniania (celiakia).
    • W okresie wzrostu przewlekłe zespoły bólowe kończyn i kręgosłupa stanowią wskazanie do monitorowania gospodarki wapniowo-fosforowej i oceny masy kostnej metodą densytometryczną.
  • Niespecyficzne zespoły bólowe, zaliczając do nich fibromialgię, zespoły fibromialgiopodobne (fibromyalgia-like disorder), zespół wiotkości stawów.
  • Zespoły przeciążeniowe powstające pod wpływem powtarzającego się obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego. Najczęstsze: apophysitis (stan zapalny w obrębie guzowatości na powierzchni kości zawierających chrząstkę wzrostową, do których przyczepiają się ścięgna, niekiedy przebiegające z jałową martwicą kości), tendinopatie, entezopatie. Występują one nie tylko u młodych sportowców. Predysponują do nich także niezdiagnozowane wady kręgosłupa i kończyn dolnych (bóle pleców).
  • Choroba Scheuermanna, młodzieńcza kifoza - martwica jałowa nasad trzonów kręgowych; deformacja powstająca przed okresem pokwitania. Deformacja kręgosłupa w chorobie Scheuermanna jest powodowana zaburzeniami wzrostu trzonów kręgów i postępującym zniekształceniem (klinowaceniem) trzonów. Charakterystycznym objawem choroby jest ból w okolicy kręgosłupa, uczucie zmęczenia, stopniowe pogarszanie się postawy, pochylanie do przodu, tworzenie się okrągłych pleców, narastające ograniczenie ruchów.

O stan kości i stawów należy dbać od najmłodszych lat. Od tego jak zostaną ukształtowane w dzieciństwie i młodości zależy ich przyszły los. Wczesne rozpoznanie, właściwa profilaktyka i niezbędna w wielu wypadkach specjalistyczna farmakoterapia jest szansą z której nie wolno zrezygnować.

W Rheuma-Medicus możliwe są

  • Badania laboratoryjne, identyfikacja czynników wywołujących ostre i przewlekłe zapalenia stawów u dzieci i młodzieży: infekcji paciorkowcowej (ASO), badanie p/ciał przeciw Chlamydia, Borrelia, Yersinia , markerów WZW.
  • Badania immunologiczne - pełna wczesna diagnostyka różnicowa układowych chorób tkanki łącznej, w tym mizs: (panel przeciwciał przeciwjądrowych, czynnik reumatoidalny-RF, przeciwciała anty CCP).
  • Badania USG stawów (nieinwazyjne) - specjalistycznym aparatem wyposażonym w nowoczesną głowicę 18 MHz .
  • Kompleksowa: badanie poziomu Wit D (OH-D), aktywności fosfatazy zasadowej, stężenia Ca, P, Mg, badanie gęstości (masy kostnej) bezpieczną metodą densytometryczna wg norm dla wieku, płci i rasy dziecka (konieczna przy przewlekłej terapii steroidami - także wziewnej u dzieci z astmą oraz przy leczeniu przeciwdrgawkowym i w chorobie trzewnej).

dr hab. n. med Anna Górska
Specjalista Reumatolog, Pediatra

Specjalistyczne Centrum Reumatologii i Osteoporozy
22 10 10 755; 668 117 301
ul. Pruszkowska 6, Warszawa-Ochota

Wykonanie: AGINUS