Leki biologiczne stosowane są od kilkunastu lat w wielu schorzeniach. W reumatologii najczęściej w Reumatoidalnym Zapaleniu Stawów, w Zesztywniającym Zapaleniu Stawów Kręgosłupa, Łuszczycowym Zapaleniu Stawów, Toczniu Rumieniowatym Układowym.

Reumatoidalne zapalenie stawów - RZS

Celem leczenia RZS jest uzyskanie całkowitej remisji (ustąpienia objawów choroby), zahamowanie uszkodzeń stawów , zapobieganie niepełnosprawności, zmniejszenie nasilenia objawów bólu, obrzęku i sztywność stawów.

Tzw. lekami pierwszego rzutu w RZS są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które zmniejszają ból i odczuwalne przez pacjenta objawy zapalenia. Modyfikują objawy, nie mają jednak żadnego wpływu na to czy choroba będzie dalej postępować . Jedynie Leki Modyfikujących Przebieg Choroby (LMPCh) są szansą na remisję i zahamowanie postępującego uszkodzenia stawów. Starszymi lekami z tej grupy były sole złota i Sulfasalazyna, obecnie lekiem nr 1 z tej grupy jest Metotrexat, a przypadku jego nieskuteczności Leflunomid. U chorych z obecnymi czynnikami ryzyka złej prognozy, u których nie udaje się uzyskać remisji stosując klasyczne leki modyfikujące przebieg choroby należy rozważyć terapię lekami najnowszej generacji tzw. lekami biologicznymi. Nazwa polska jest myląca. To leki wyprodukowane w nowoczesny sposób, wytworzone metodami biotechnologicznymi, ingerujące głęboko w biologię komórek. Do rozwoju RZS dochodzi na skutek patologicznego działania wielu białek i komórek. Stosowane leki biologiczne hamują cytokiny (białka) stymulujące procesy zapalne lub komórki, które w tych procesach uczestniczą. Jedną z ważniejszych cytokin uczestniczących w procesie zapalnym jest TNF ἀ. Większość dostępnych leków biologicznych to leki określane mianem anty TNF. Rejestrowane są również inne leki. W warunkach NFZ leki podawane są w ramach szpitalnych programów terapeutycznych, w których podstawowym wstępnym warunkiem jest przyjmowanie przez kilka miesięcy Metotrexatu w dawce dawki 25 mg.

Poza NFZ możliwe jest stosowanie leków zarejestrowanych w Polsce odpłatnie. Mogą to być leki podskórne podawane co 1 lub 2 tygodnie lub leki dożylne. Są to niestety leki drogie

  • Nie wszyscy chorzy mają wskazania do terapii biologicznych.
  • Leki te jak każdy lek mają przeciwwskazania do ich stosowania i objawy niepożądan.
  • U pewnych chorych są jedyną szansą na zatrzymanie choroby i ustąpienie objawów.
  • Zastosowanie leków biologicznych wcześniej zwiększa szansę na ich pełen efekt.
  • Prowadzone są próby zastosowania tych leków od początku choroby.

W Rheuma Medicus

  • Stosując zgodne z Europejskimi standardami metody terapii i oceny aktywności RZS zawsze staramy się w jak najkrótszym czasie uzyskać remisję. Jeśli nie jest to możliwe przekazujemy pacjenta do placówek prowadzących terapie biologiczne w programach szpitalnych.
  • U chorych decydujących się na terapię odpłatnie możliwe jest wypisanie tych leków na receptę, właściwa kontrola bezpieczeństwa i skuteczności tych leków przez doświadczonych reumatologów.
  • U chorych nie spełniających warunków programów NFZ możliwe jest nieodpłatne otrzymanie terapii biologicznych w ramach prób klinicznych.

Na podobnych warunkach możliwe jest zastosowanie leków biologicznych w Zesztywniającym Zapaleniu Stawów Kręgosłupa (ZZSK), Łuszczycowym Zapalenie Stawów i Toczniu Rumieniowatym Układowym.

Dr med. Maria Rell-Bakalarska (reumatolog)
Lek med. Małgorzata Wieteska (reumatolog)

Wykonanie: AGINUS